WYNAGRODZENIE ZA POSADOWIENIE SŁUPA ŚREDNIEGO NAPIĘCIA NA PRYWATNEJ DZIAŁCE USTALA SIĘ ZAWSZE INDYWIDUALNIE. NIE ISTNIEJE UNIWERSALNA STAWKA ANI OFICJALNY CENNIK. KWOTA ZALEŻY OD WIELU CZYNNIKÓW, W SZCZEGÓLNOŚCI OD WARTOŚCI RYNKOWEJ DZIAŁKI, POWIERZCHNI ZAJĘTEJ PRZEZ SŁUP WRAZ ZE STREFĄ OCHRONNĄ (PASEM EKSPLOATACYJNYM), RODZAJU I CHARAKTERU NIERUCHOMOŚCI ORAZ RZECZYWISTEGO ZAKRESU OGRANICZEŃ W JEJ UŻYTKOWANIU. WYCENY DOKONUJE RZECZOZNAWCA MAJĄTKOWY, A OSTATECZNĄ WYSOKOŚĆ ŚWIADCZENIA MOŻNA WYNEGOCJOWAĆ Z PRZEDSIĘBIORSTWEM ENERGETYCZNYM LUB DOCHODZIĆ PRZED SĄDEM.
Służebność przesyłu a słup średniego napięcia
Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym uregulowanym w Kodeksie cywilnym. Dzięki niej przedsiębiorstwo energetyczne (PGE, Tauron, Enea, Energa, OSD itp.) ma prawo prowadzić i eksploatować na cudzej nieruchomości urządzenia przesyłowe, w tym słupy i linie średniego napięcia. Właściciel nie traci prawa własności, jednak jego możliwość korzystania z gruntu zostaje znacząco ograniczona – szczególnie w zakresie zabudowy, nasadzeń, wykonywania robót ziemnych oraz swobodnego zagospodarowania pasa eksploatacyjnego. Za te ograniczenia właścicielowi przysługuje odpowiednie wynagrodzenie.
Czy właścicielowi przysługuje wynagrodzenie za słup średniego napięcia?
Tak, w większości przypadków właściciel ma prawo żądać wynagrodzenia lub odszkodowania. Kluczowe znaczenie ma podstawa prawna, na jakiej przedsiębiorstwo korzysta z nieruchomości.
Jeśli urządzenia znajdują się na działce bez ważnej umowy i bez ustanowionej służebności przesyłu, mamy do czynienia z korzystaniem bezumownym. W takiej sytuacji właściciel może dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres ostatnich 6 lat (roszczenia okresowe nie przedawniają się wcześniej).
W przypadku gdy przedsiębiorstwo chce legalnie uregulować stan prawny, dochodzi do ustanowienia służebności przesyłu – albo w drodze umowy, albo na drodze sądowej. Przy tej okazji strony lub sąd ustalają zarówno zakres służebności (pas eksploatacyjny), jak i wysokość wynagrodzenia należnego właścicielowi.
Czasem urządzenia posadowione są na podstawie decyzji administracyjnej o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wtedy właścicielowi przysługuje odrębne odszkodowanie za zajęcie części nieruchomości.
Od czego dokładnie zależy wysokość wynagrodzenia?
Przy ustalaniu kwoty wynagrodzenia za słup średniego napięcia bierze się pod uwagę przede wszystkim:
- charakter i przeznaczenie działki (rolna, budowlana, inwestycyjna, leśna),
- jej wartość rynkową w danej lokalizacji, rzeczywistą powierzchnię zajętą przez fundament słupa oraz pas eksploatacyjny wraz ze strefą ochronną,
- stopień ingerencji w prawo własności i ograniczenia w możliwości korzystania z całej działki,
- wpływ infrastruktury na wartość nieruchomości jako całości,
- lokalne warunki rynkowe oraz orzecznictwo sądowe w danym regionie.
W praktyce proces ustalania wynagrodzenia przebiega w następujący sposób: najpierw dokonuje się szczegółowej analizy tytułu prawnego przedsiębiorstwa, następnie wyznacza się dokładny pas eksploatacyjny, a później sporządza operat szacunkowy przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Na tej podstawie formułuje się roszczenie, które obejmuje zarówno wynagrodzenie za ustanowienie służebności, jak i ewentualne świadczenia za okres wcześniejszego bezumownego korzystania.
Jak dochodzić wynagrodzenia w praktyce?
Zalecane jest rozpoczęcie od próby polubownego załatwienia sprawy z operatorem sieci. Należy wysłać wezwanie do zapłaty wraz z operatem rzeczoznawcy. Niestety, w większości przypadków przedsiębiorstwa energetyczne proponują kwoty znacznie niższe od wartości rynkowej roszczenia. Jeśli negocjacje nie przynoszą satysfakcjonującego wyniku, pozostaje droga sądowa. W postępowaniu sądowym o ustanowienie służebności przesyłu lub o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie to sąd – po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego – ostatecznie określa wysokość należnego świadczenia.
Podsumowanie
Ustalenie adekwatnego wynagrodzenia za słup średniego napięcia wymaga dokładnej analizy stanu faktycznego i prawnego danej nieruchomości oraz wiedzy o aktualnym orzecznictwie. Każda sprawa jest inna i musi być rozpatrywana indywidualnie.
Jeśli na Twojej działce znajduje się słup lub linia średniego napięcia i chcesz sprawdzić, ile realnie Ci się należy, skontaktuj się z nami. Prowadzimy kompleksową obsługę spraw o służebność przesyłu i bezumowne korzystanie na terenie całej Polski – od analizy dokumentów, przez sporządzenie operatu, negocjacje, aż po reprezentację w sądzie.
Zapraszamy do kontaktu i wstępnej oceny sprawy.
Karolina Nalewaj koncentruje swoje zainteresowania naukowe wokół prawa rolnego i prawa wyborczego jako doktorantka w dyscyplinie nauk prawnych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ponadto, angażuje się w projekty badawcze oraz bierze aktywny udział w konferencjach naukowych, rozwijając swoją wiedzę i kompetencje w powyższych obszarach zainteresowania.
Pytania? Indywidualna konsultacja z ekspertem w cenie 150 zł/30 min.
_____________________________________________________________________________________________________________
