W DOBIE ZIELONEJ TRANSFORMACJI ENERGETYCZNEJ BIOGAZOWNIE STAJĄ SIĘ CORAZ BARDZIEJ ATRAKCYJNĄ INWESTYCJĄ DLA POLSKICH ROLNIKÓW. PRODUKCJA ENERGII Z ODPADÓW ROLNICZYCH NIE TYLKO POZWALA NA DODATKOWE DOCHODY, ALE TEŻ WPISUJE SIĘ W UNIJNE CELE KLIMATYCZNE. JEDNAK KLUCZOWYM WYZWANIEM JEST PRZYŁĄCZENIE INSTALACJI DO SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ. PROCES TEN, REGULOWANY PRAWEM ENERGETYCZNYM I BUDOWLANYM, WYMAGA STARANNEGO PRZYGOTOWANIA, BY UNIKNĄĆ OPÓŹNIEŃ I KOSZTÓW. NA PODSTAWIE AKTUALNYCH PRZEPISÓW, W TYM ZMIAN WPROWADZONYCH W 2025 ROKU, WYJAŚNIAMY KROK PO KROKU, JAK TO ZROBIĆ – W SPOSÓB PROSTY I PRAKTYCZNY, Z UWZGLĘDNIENIEM SPECUSTAWY BIOGAZOWEJ, KTÓRA UŁATWIA PROCEDURY DLA BIOGAZOWNI ROLNICZYCH.
Etap planowania – od koncepcji do wniosku o warunki przyłączenia
Zaczynając od podstaw, inwestycja w biogazownię wymaga solidnego planu technicznego. Na tym etapie kluczowe jest zaprojektowanie układu przyłączeniowego, który zapewni bezpieczeństwo i efektywność. Należy uwzględnić zabezpieczenia, synchronizację generatora z siecią, dobór transformatora oraz układów średniego i niskiego napięcia dostosowanych do specyfiki obiektu. Warto też rozważyć opcję pracy wyspowej, która pozwala na kontynuację produkcji energii w przypadku awarii sieci operatora, choć nie jest obowiązkowa. Błędy tutaj mogą prowadzić do drogich poprawek później, dlatego współpraca z doświadczonym projektantem jest zalecana – ktoś, kto zna wymagania operatorów systemów dystrybucyjnych (dalej: OSD), takich jak PGE, Tauron czy Enea, pomoże uniknąć pułapek.
Pierwszym formalnym krokiem jest złożenie wniosku o wydanie warunków przyłączenia do odpowiedniego OSD. Wniosek powinien zawierać dane inwestora, opis instalacji (rodzaj, moc, lokalizacja) oraz szacunkowe parametry techniczne. Dzięki specustawie biogazowej z 2025 roku, dla biogazowni rolniczych procedura jest uproszczona – operatorzy są zobowiązani do szybkiego wydania warunków, a czas na decyzję o warunkach zabudowy skraca się do 45 dni w trybie uproszczonym, zamiast standardowych 65 dni. To ułatwia start, szczególnie dla instalacji powyżej 1 MW, gdzie lokalizacja może odbywać się na podstawie uchwały rady gminy, bez długich procedur planistycznych.
Uzyskiwanie warunków i podpisanie umów
Po złożeniu wniosku OSD analizuje możliwość przyłączenia, biorąc pod uwagę dostępną moc w sieci i techniczne ograniczenia. W 2025 roku wprowadzono nowe zasady, które usprawniają ten proces: wnioski są elektroniczne, a OSD muszą publikować informacje o dostępnej mocy i uzasadniać odmowy. Dla projektów powyżej 1 kV wymagany jest depozyt w wysokości 30 zł za kW (do 3 mln zł maksimum), co zapobiega spekulacjom i blokowaniu mocy. Jeśli warunki zostaną wydane (zazwyczaj w ciągu 150 dni dla większych instalacji, ale krócej dzięki zmianom), następuje podpisanie umowy przyłączeniowej.
Następnie podpisuje się umowę dystrybucyjną oraz na sprzedaż energii. Tu wchodzą w grę mechanizmy wsparcia OZE, jak aukcje Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: URE) czy kontrakty różnicowe, które gwarantują stabilne ceny na lata. Dla biogazowni powyżej 1 MW nowelizacja ustawy OZE z 2025 roku wprowadza ułatwienia, w tym dzielenie przyłącza z innymi instalacjami OZE, co obniża koszty.
Projektowanie, budowa i odbiory techniczne
Z warunkami w ręku można opracować projekt budowlany i wykonawczy stacji elektroenergetycznej, który musi być uzgodniony z Operatorem Systemu Dystrybucyjnego (dalej: OSD). Projekt obejmuje punkty pomiarowe, układy rozliczeniowe i zabezpieczenia zgodne ze standardami operatora. Po tym następuje uzyskanie pozwolenia na budowę w starostwie lub urzędzie miasta – dla mniejszych biogazowni wystarczy zgłoszenie, a specustawa biogazowa przyspiesza ten etap dla instalacji rolniczych.
Budowa obejmuje montaż infrastruktury: transformatorów, kabli, zabezpieczeń. Po ukończeniu przeprowadza się odbiory techniczne – wewnętrzne i przez OSD. Ostatni krok to zgłoszenie gotowości do przyłączenia. Jeśli wszystko jest zgodne, OSD podłącza instalację do sieci. Cały proces może trwać od kilku miesięcy do roku, ale nowe przepisy z sierpnia 2025 roku pozwalają na korekty drobnych błędów bez utraty kolejki, co skraca opóźnienia.
Szansa na zielony biznes
Przyłączenie biogazowni to nie tylko formalności, ale klucz do rentownej inwestycji. Dzięki zmianom w 2025 roku, takim jak specustawa biogazowa i nowelizacja prawa energetycznego, proces jest prostszy i szybszy. Rolnicy mogą skorzystać z dotacji unijnych czy wsparcia Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, łącząc to z aukcjami URE. Jeśli planujesz taki projekt, skonsultuj się z ekspertami – to zapewni bezproblemową eksploatację i stabilne dochody z zielonej energii.
Karolina Nalewaj koncentruje swoje zainteresowania naukowe wokół prawa rolnego i prawa wyborczego jako doktorantka w dyscyplinie nauk prawnych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ponadto, angażuje się w projekty badawcze oraz bierze aktywny udział w konferencjach naukowych, rozwijając swoją wiedzę i kompetencje w powyższych obszarach zainteresowania.
Pytania? Indywidualna konsultacja z ekspertem w cenie 150 zł/30 min.