W DYNAMICZNIE ZMIENIAJĄCYM SIĘ ŚWIECIE ROLNICTWA, GDZIE SZYBKA ADAPTACJA DO POTRZEB RYNKU I DOBROSTANU ZWIERZĄT JEST KLUCZOWA, BIUROKRATYCZNE BARIERY CZĘSTO SPOWALNIAJĄ ROZWÓJ GOSPODARSTW. ROLNICY I PRZEDSIĘBIORCY ROLNI, PLANUJĄC ROZBUDOWĘ INFRASTRUKTURY TAKIEJ JAK OBORY, CHLEWNIE CZY MAGAZYNY, NAPOTYKAJĄ NA DŁUGIE PROCEDURY ADMINISTRACYJNE. JEDNAK DZIĘKI INICJATYWOM IZB ROLNICZYCH Z 2024 ROKU I ZMIANOM LEGISLACYJNYM W BIEŻĄCYM ROKU, SEKTOR ROLNY ZYSKUJE REALNE WSPARCIE. NOWE REGULACJE UPRASZCZAJĄ PROCESY INWESTYCYJNE, CO MOŻE ZNACZĄCO PRZYSPIESZYĆ MODERNIZACJĘ POLSKICH GOSPODARSTW.
Inicjatywa rolników: Apel o reformy z Wielkopolski
W sierpniu 2024 roku Wielkopolska Izba Rolnicza (dalej: WIR) zwróciła się do prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych (dalej: KRIR), Wiktora Szmulewicza, z wnioskiem o interwencję u ministrów rolnictwa i budownictwa. Głównym celem było zmodyfikowanie przepisów budowlanych, aby skrócić czasochłonne formalności związane z wznoszeniem budynków inwentarskich oraz struktur wspomagających gospodarstwa, jak silosy czy zbiorniki na paszę.
Jak podkreślono w dokumencie, obecne procedury pochłaniają miesiące, co uniemożliwia szybką reakcję na potrzeby hodowli. WIR zasugerowała kilka praktycznych usprawnień, które miałyby odciążyć producentów rolnych:
- Rezygnacja z obowiązkowych ocen środowiskowych dla inwestycji niskiego ryzyka: Projekty z grupy II, które zazwyczaj otrzymują zielone światło, mogłyby obejść te wymogi, oszczędzając czas i zasoby,
- Ochrona interesów długoletnich mieszkańców wsi: Nowi osadnicy nie powinni mieć prawa do oprotestowywania rolniczych inwestycji, np. obór mieszczących do 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza, co zapewniłoby stabilność dla istniejących gospodarstw,
- Wprowadzenie wzajemności w procesach planistycznych: Rolnicy powinni uczestniczyć jako strony w postępowaniach dotyczących budowy domów w sąsiedztwie ich pól, jeśli te mogłyby zakłócić działalność rolną w przyszłości,
- Ograniczanie wpływu organizacji ekologicznych i społecznych: Grupy te, często wstrzymujące projekty poprzez odwołania, powinny odpowiadać finansowo za nieuzasadnione działania, co zmniejszyłoby liczbę blokad,
- Przyspieszenie decyzji administracyjnych: Wnioski rolnicze powinny być przetwarzane w maksymalnie 60 dni, zapewniając płynność inwestycji,
- Uproszczone ścieżki dla obiektów hodowlanych: Budynki przeznaczone dla zwierząt żywych wymagałyby lżejszych procedur, uwzględniając pilną konieczność zapewnienia im odpowiednich warunków bytowych.
Odpowiedź resortu: Empatia i pierwsze kroki ku zmianom
Po ponad roku od apelu, w 2025 roku Ministerstwo Rozwoju i Technologii (dalej: MRiT) odniosło się do wniosku przekazanego przez KRIR. Resort wyraził pełne zrozumienie dla wyzwań stojących przed rolnikami, jednocześnie wskazując, że niektóre kwestie, jak oceny oddziaływania na środowisko, należą do kompetencji Ministerstwa Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ).
Nie ograniczając się do słów, MRiT zainicjowało współpracę międzyresortową. Ówczesny minister zwrócił się do szefów MKiŚ i Ministerstwa Infrastruktury z prośbą o rozważenie nowelizacji prawa, mających na celu usprawnienie całego procesu budowlanego. Ta inicjatywa stała się katalizatorem dla zmian wprowadzonych w 2025 roku.
Przełom w 2025: Nowe regulacje ułatwiające inwestycje rolne
Dzięki presji środowiska rolniczego, w czerwcu 2025 roku Sejm przyjął nowelizację ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie w kolejnych miesiącach. Kluczowe zmiany skupiają się na redukcji biurokracji, skracając czas realizacji projektów i obniżając koszty administracyjne.
Dla rolników szczególnie istotne są następujące ułatwienia:
- Budynki gospodarcze do 150 m² bez formalności: Rolnicy mogą wznosić takie obiekty, w tym inwentarskie, bez pozwolenia na budowę czy nawet zgłoszenia, pod warunkiem spełnienia warunków lokalizacyjnych i technicznych. To znacząco przyspiesza rozbudowę gospodarstw,
- Zbiorniki rolnicze tylko na zgłoszenie: Zbiorniki na gnojówkę, paszę czy wodę, związane z produkcją rolną, nie wymagają już pełnego pozwolenia – wystarczy proste zgłoszenie, co ułatwia zarządzanie odpadami i zasobami,
- Instalacje fotowoltaiczne i inne do 50 m² bez zgłoszenia: Dotyczy to również budynków rekreacyjnych, ale dla rolników oznacza łatwiejszą integrację odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach,
- Wiaty dla bydła bez pozwolenia: Pod określonymi warunkami, takimi jak powierzchnia i przeznaczenie, wiaty inwentarskie można budować bez zbędnych procedur, co jest kluczowe dla hodowców.
Te modyfikacje bezpośrednio adresują postulaty z 2024 roku, ograniczając role organizacji ekologicznych w nieuzasadnionych blokadach i skracając terminy do poziomu zbliżonego do proponowanych 60 dni. W efekcie, inwestycje rolne stają się bardziej przewidywalne i ekonomiczne.
Podsumowanie
Nowelizacja prawa budowlanego z 2025 roku to ważny krok w stronę uproszczenia inwestycji rolnych. Skrócenie procedur, zniesienie części pozwoleń i ograniczenie biurokracji pozwalają rolnikom szybciej modernizować gospodarstwa i dostosowywać je do potrzeb produkcji. Zmiany te sprzyjają rozwojowi nowoczesnego, konkurencyjnego rolnictwa oraz poprawie warunków pracy i dobrostanu zwierząt. To realne wsparcie dla sektora, który dotąd borykał się z nadmiarem formalności.
Karolina Nalewaj koncentruje swoje zainteresowania naukowe wokół prawa rolnego i prawa wyborczego jako doktorantka w dyscyplinie nauk prawnych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ponadto, angażuje się w projekty badawcze oraz bierze aktywny udział w konferencjach naukowych, rozwijając swoją wiedzę i kompetencje w powyższych obszarach zainteresowania.
Komentarze
[…] artykuł z analizą nowych regulacji i praktycznymi wskazówkami można przeczytać na agroprawnik.pl: […]
[…] full article with an analysis of the new regulations and practical tips can be read on agroprawnik.pl: […]