POLSKA DYSPONUJE DUŻYM, LECZ NADAL NIEWYKORZYSTANYM POTENCJAŁEM W ZAKRESIE PRODUKCJI ENERGII Z BIOGAZU, W TYM BIOGAZU ROLNICZEGO ORAZ BIOMETANU. CHOĆ ZASOBY SUROWCOWE ORAZ MOŻLIWOŚCI TECHNOLOGICZNE SĄ ZNACZĄCE, ROZWÓJ SEKTORA BYŁ DOTYCHCZAS HAMOWANY PRZEZ NIECZYTELNĄ LEGISLACJĘ, BRAK KOMPLEKSOWEGO SYSTEMU WSPARCIA ORAZ NIEWYSTARCZAJĄCE ZACHĘTY INWESTYCYJNE. OBECNA POLITYKA ENERGETYCZNA I PLANOWANE ZMIANY LEGISLACYJNE MAJĄ JEDNAK SZANSĘ TEN STAN RZECZY ODWRÓCIĆ, NADAJĄC SEKTOROWI ODNAWIALNEGO ŹRÓDŁA ENERGII (DALEJ: OZE) – ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM BIOGAZU – NOWE TEMPO I KIERUNEK.
W ostatnim czasie rząd przyjął nowelizację tzw. ustawy wiatrakowej oraz niektórych innych ustaw, która została skierowana do Sejmu. Przewiduje ona nie tylko uproszczenie przepisów dla energetyki wiatrowej, ale również silne wsparcie dla rozwoju biogazowni i biometanowni, z naciskiem na ich pełniejsze uregulowanie w systemie prawnym. Nowe regulacje zakładają m.in. wprowadzenie systemu aukcyjnego dla sprzedaży biometanu – także dla większych instalacji o mocy powyżej 1 MW – oraz umożliwienie dostarczania biogazu lub biogazu rolniczego bezpośrednio od wytwórcy do odbiorcy poprzez dedykowany gazociąg.
Zmiany w systemie wsparcia dla sektora biogazu
Zmiany te wpisują się w szerszą strategię transformacji energetycznej kraju i są zapowiedzią końca dotychczasowej fragmentarycznej polityki wobec odnawialnych źródeł energii. Zgodnie z zapowiedziami, od 2026 roku mają wejść w życie nowe mechanizmy wsparcia, jak również zaktualizowane zostaną niektóre z obecnych instrumentów pomocowych. Obecnie w sektorze biogazu funkcjonują cztery główne mechanizmy wsparcia, z których jeden – związany z systemem świadectw pochodzenia – jest już wygaszany i nie obejmuje nowych instalacji. Dwa pozostałe – system taryf gwarantowanych (feed-in-tariff, dalej: FIT) oraz system dopłat do ceny rynkowej (feed-in-premium, dalej: FIP) – będą obowiązywać jedynie do końca 2025 roku w obecnym kształcie. FIT umożliwia sprzedaż energii elektrycznej z biogazu po stałej cenie sprzedawcy zobowiązanemu lub innemu wybranemu podmiotowi, natomiast FIP zakłada dodatkowe wsparcie w postaci dopłaty do ceny rynkowej.
Trzecim z aktywnych mechanizmów jest system aukcyjny, który funkcjonuje na zasadzie konkurencyjnych przetargów – wygrywa ten wytwórca, który zaoferuje najniższą cenę sprzedaży energii. Choć w głównej mierze przeznaczony jest dla instalacji o mocy powyżej 1 MW, mogą z niego korzystać również mniejsze jednostki. Planowane od 2026 roku zmiany przewidują, że system FIT obejmie instalacje o mocy poniżej 200 kW, natomiast FIP – instalacje o mocy od 200 kW do 1 MW. Dodatkowo zapowiedziano mechanizmy wsparcia operacyjnego dla tych instalacji, które kończą dotychczasowy okres wsparcia, w tym wynikający z systemu świadectw pochodzenia.
Szansa na rzeczywisty rozwój i bezpieczeństwo energetyczne
Powyższe reformy mają potencjał, by realnie wpłynąć na rozwój sektora biogazu w Polsce. Odpowiednio wdrożone przepisy oraz skuteczne instrumenty finansowe mogą pobudzić inwestycje i pozwolić na wykorzystanie potencjału, który od lat pozostaje uśpiony. Równocześnie stanowią one szansę na zwiększenie lokalnej samowystarczalności energetycznej, poprawę gospodarki odpadami rolniczymi oraz wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Należy mieć nadzieję, że deklarowane przez rząd kierunki zmian zostaną sprawnie zrealizowane i przyniosą impuls do długo wyczekiwanego rozkwitu branży biogazowej w Polsce.
Karolina Nalewaj koncentruje swoje zainteresowania naukowe wokół prawa rolnego i prawa wyborczego jako doktorantka w dyscyplinie nauk prawnych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ponadto, angażuje się w projekty badawcze oraz bierze aktywny udział w konferencjach naukowych, rozwijając swoją wiedzę i kompetencje w powyższych obszarach zainteresowania.
Pytania? Indywidualna konsultacja z ekspertem w cenie 150 zł/30 min.